مخالفين دولت جان و جگر ما است
آشتي با طالبان از ديد خانم سارا سرخابی، عضو شورای عالی صلح و عضو مشرانو جرگه افغانستان در مورد آشتي با طالبان
مصاحبه کننده: جواد ناجی
س: همان گونه که میدانیم اکثریت اعضای شورای عالی صلح کسانی هستند که در گذشته به صورت مستقیم و یا غیرمستقیم با طالبان درگیر جنگ بودند، شما چه فکر میکنید؛ درخواست صلح از طرف اين گونه افراد براي طالبان تا چه حدی پذيرفتني است؟
ج: همه باید برای آوردند صلح تلاش کنند. چه برادران آزردهخاطر ما و چه کسانی که قبلا درگیر جنگ بودند و جنگ میکردند. مخالفین در ولایات میجنگند اینها هرکدام قوم و اقارب خویش را در دولت دارند. مثلا آن جا طالب هستند و اينجا برادرش وزیر است، بچه مامایش رییس است، بچه کاکایش مدیر است، وکیل است و سناتور است. این گونه نیست که آنها از بیخ بوته برآمده باشند. یکی آنها انجا میباشد، ده نفرشان در افغانستان در چوکات دولت کار میکنند.
س: منظورتان از «آزرده خاطر» چه کسانی هستند؟
ج: این آزرده خاطران، مخالفین دولت هستند که به یک نحوی آزرده شدهاند و رفتند سلاح گرفتند یا مثلا اینها را القاعده از راه کشیدند. همه اینها برادران ما، بچههای ما و از خود ما هستند. قوم، خویش، جان و جگر ما هستند. افغان خود ما هستند ما آنها را نمیتوانیم بگویم که دشمن ما هستند.
س: اما اين مخالفین دولت متهم به ارتكاب جرايم میباشند، شما اين موضوع را چگونه ميبينيد؟
ج: مرتکب جنایت نشدهاند! (خنده). مرتکب چه جنایتهایی؟ مثلا دو طرف حمله کردهاند و ممکن است هر دو طرف تلفات داشته باشند. اینها کوشش میکنند بیایند در افغانستان و تا حالا مرتکب کدام جرمی نشدهاند. اینها از خود ما هستند و اگر کدام انتحاری میکنند، آنها هدفهای خاص دارند.
س: طالبان در دوره امارتشان نشان داد كه با بسياري از ارزشهاي نوين چون دموكراسي، حقوق بشر و كثرتگرايي سياسي مخالفاند، به نظر شما در صورت آشتي با طالبان اين ارزشها به چه سرنوشتي دچار خواهند شد؟
ج: حقوق بشر نیز برای آوردن صلح، رفاه و آرامی مردم کار میکند. طالبان هم به خاطر صلح و گرفتن حقوقشان کار میکنند. کدام مرام و دشمنی خاصی میان اینها وجود ندارد. مرام و مقصدشان یکی است.
س: میدانیم که طالبان با حضور زنان در عرصههای مختلف اجتماعی و سیاسی مخالف هستند و این در زمان حکومت طالبان تجربه شد. شما به عنوان يك خانم عضو در شوراي عالي صلح چه فكر ميكنيد؟
ج: آنها با حضور زن مثلا در چوکات دولت آن قدر مخالفت ندارند. و اما زنان باید در داخل حجاب اسلامی داخل شده و کار کنند. حال آنها (طالبان) هم فکرشان روشن شده است. حتی آنها گفتند که مکاتب باز باشند و بسته نشود. مثلا خودم طرفدار حجاب اسلامی هستم. نه شود یک دختر یا یک زن از خانه بیحجاب بیرون بیاید. ما هم از این راضی نیستیم.
آنها (زنان) بیایند کار و پیکار کنند و به خاطر معیشت و پیشبرد امور زندگیشان داخل یک حجاب اسلامی باشند و آنها (طالبان) نیز طرفدار همین مساله هستند.
س: طالبان در بسیاری از ولایات بر روی دختران مکاتب اسید(تیزاب) پاشیدند، آنها را اذیت میکنند. طالبان با حضور زنان در عرصههاي سیاسی و اجتماعي مخالفاند، همانگونه که در زمان حکومتشان ما شاهد این مساله بودیم.
ج: خوب در بین طالبان هستند بعضی افراطگرایان. اما عموم آنها این مرام و مفکوره را ندارند. در میان آنها هم انسانهایی هستند که اخلالگری میکنند. طالبان را هم بدنام میکنند و آبروی مردم را هم از بین میبرند.
س: طالبان متهم به ارتكاب جرايم زيادی هستند، شوراي عالي صلح در مورد آنهايی كه حقوقشان توسط طالبان ضايع شده است چه فكر ميكند؟
ج: ما گذشت میکنیم و شورای عالی صلح هم گذشت میکند. هدف دولت ما هم گذشت است. هر چیز که گذشت، گذشت. بعد از این گذشتهها را فراموش کرده به خاطر زندگی آرام، مرفه و با آوردن صلح و برای زمینهسازی کار زنان، بینوایان و (خانواده) شهیدان و یتیممان همه دست به دست هم میدهیم.
س: يعني شما از قربانيان و كساني كه متضرر شدهاند میخواهید که طالبان را عفو كنند؟
ج: ما در میان طالبان دشمن خاصی نداریم که بگوییم که فلانی و يا فلاني. در میان این هزار هزار طالب پیدا نمیتوانیم که دشمن ما چه کسی است و چه کسی سر بریده است. البته قاتلها به جزای اعمالشان رسیدند و قبلا مرده یا کشته شدهاند. انشاالله بعد از این شورای عالی صلح انتقامگیری نمیکند تا جنگ و خونریزی را به میان بیاورد. جنگ بس است ما از جنگ خسته شدهایم. 30- 34 سال ما جنگ کردیم و فرزندان ما در جنگ تولد و کلان شدند.
س: شما گفتید که در میان طالبان هزاران نفر هستند و ما نمیفهمیم که کدام آنها سر بریدهاند و کدام آنها دشمن هستند، پس شما با کدام دستهاي از طالبان مذاکره میکنید؟
ج: همین طالبان که فعلا و عملا در جنگ هستند. ما از آنها تقاضا میکنیم که هر واقعهای که گذشت، گذشته است. بعد از این هر دو طرف گذشت کنند و یک راهحل را پیدا کنند که زندگی باقی ماندهی مردم به صلح بگذرد.
س: اگر مصالحه و مذاکره با طالبان صورت بگیرد و هیچ بازخواست هم نباشد چه تضمینی وجود دارد که طالبان دوباره مرتکب جنایتهای قبلیشان نشوند؟
ج: انشاالله آنها و شورای عالی صلح تعهد میدهند. من نگفتم که کسی که طالب است هیچ قوم و خویش نداشته و از بیخ بوته برآمده باشد. آنها در سطح وزارتخانهها، ریاستها، مدیريتهای مکاتب و پارلمان قوم و خویش دارند. همه این موضوعات در سلسله نشستها مطرح خواهند شد. از طالبان تعهد ميگيريم و از اين طريق به يك راهحل ميرسيم.
س: منظور شما اين است كه تعدادی از طالبان فعلا در قدرت هستند و تعداد ديگرشان در مخالفت با دولت قرار دارند؟
ج: یک تعدادشان شاید باشند که از داخل خود افغانستان به مقابل دولت ایستادگی میکنند. ببینید که دولت در این نه سال گذشته چه کارهایی را که در رابطه به صلح و عدالت اجتماعی به مردم نکرده است. مکاتب، دانشگاهها، اشتغال براي زنان. زن در پارلمان زیاد هست و در مکاتب و دفاتر حضور دارند و اينها چيزهايی است كه دولت برای ما آورده است. خوب همین کسان در کارهای دولت اخلالگری میکنند. همین دشمنان داخلی ما، مانع پیشرفت ما و مانع روند کار دولت میشود. اول با اینها نشستهایی صورت میگیرد و برای طالبان راهحلهای پیدا میشود.
س: اگر متهمين جنايتهاي گذشته مورد بازپرس قرار بگيرند و به دادگاه كشانده شوند؟
ج: دادگاه برای کدام افراد؟
س: دادگاه برای افرادی که مرتکب جنایت شدهاند؟
ج: تشکیل دادگاه باز سبب هرج و مرج در کشور ما میشود. کدام یکی از آنها را به دادگاه بايدکشاند؟ کدام شخص، کدام فرد را؟ پیدا کردن یک نفر در میان مثلا 100 نفر آسان نیست. انشاالله دولت ما یک گذشتی دارد و با گذشت، یک راهحل خوب و مسالمتآمیز پیدا شود.
س: مطبوعات، رسانهها و مردم تا چه اندازه از کارهای شورای عالی صلح آگاهی دارند؟
ج: مردم آگاهی دارند و همیشه با ما در ارتباط هستند. رسانهها هم از جلسات عمومی ما فلمبرداری کردند و همگی هر روز با ما در تماس هستند و با ما حرف میزنند و مصاحبه میکنند.
س: تا چه اندازه شورای عالی صلح بازتابدهنده اراده و خواست مردم است؟
ج: قبلا گفتم در شورای عالی صلح انسانهای نخبه آمدهاند. هیچکس بدون تجربه به این جا نیامده است. هر کدام از اعضای شورای عالی صلح از پشتبانی مردم برخوردار است.
س: نهادهای جامعه مدنی افغانستان از تشکیل شورای عالی صلح نگران هستند، به نظر شما این نگرانی تا چه میزانی میتواند درست باشد؟
ج: جامعه مدنی فعلا با ما همکار هستند و سه زن هم از طرف جامعه مدنی عضویت شورای عالی صلح را دارند. صلح به جامعه مدنی تعلق دارد و هم با جامعه مدنی به وجود میآید. ما با جامعه مدنی همکاری متقابل داریم. ما با کمک همدیگر کار میکنیم.
س: در جریان این مذاکره سرنوشت قانون اساسی، حقوق زنان و اقلیتهای قومی چه خواهند شد؟
ج: قبلا گفتم که حقوق زن در اول نهفته است. انشاالله کوشش میکنیم که آنها حقوق زن، خدمات زنان و حقوق بشر را در نظر بگیرند. این مسایل همه حل میشوند. بدون حل شدن این مسایل، نمیتوان مستقیم با آنها تماس حاصل کرد.
س: یعنی آنها قانون اساسی، حقوق بشر و مشارکت سیاسی اقلیتهای قومی را میپذیرند؟
ج: انشاالله میپذیرند. آنها از همین محیط و از همین منطقه هستند. اگر خودشان آنجا باشند فامیلشان اینجا است. کوشش میشود که یک راه درست در این قسمت پیدا شود.
س: آیا شما نگرانیهایی از روند صلح و مذاکره با طالبان ندارید؟
ج: گفتم که طالبان برادران ما هستند. ما حاضر هستیم که با برادران افغان خود به تفاهم برسیم. انشاالله چرا هراس داشته باشیم؟ آدم از برادران خود هم هراس دارد؟
س: پس شما مطمیین هستید که مذاکره خوب پیش خواهد رفت و اتفاق خاصی نمیافتد؟
ج: توکل به خداوند. امیدوار هستیم که آنها بپذیرند.
س: شورای عالی صلح با چه موانع و چالشهایی در روند صلح و مذاکره با طالبان روبهرو است؟
ج: فعلا چالشها و موانع زیادی هست. این چالشها با صبر، بردباری و تفاهم حل خواهند شد.
س: مثلا کدام چالشها؟
ج: در اطراف و ولایات، امنیت کمی وجود دارد. وقتی وضعیت امینت خوب شود، چالشها برطرف و مذاکره آسان خواهند شد.
س: تا هنوز شورای عالی صلح با رهبران مخالف و گروه طالبان تماس برقرار کرده؟
ج: شاید کم کم تماس صورت گرفته باشد. بیتماس نیست، تماس دارند.
Share