 |
Jul 18, 2010 | 17 civil society actors, representing more than 200 civil society organisations, and several media organisations, unite before the approaching Kabul Conference to ask the Afghan Government to pass the draft Act of Access to Information prepared by Civil Society and Human Rights Network to grant Afghan citizens their constitutional right following Art 50 to access information. According to a recent survey in 2010, bribery has doubled in the last three years and amounts close to one billion dollars. The lack of information provides a prosperous environment for corruption, bribery and deprives citizens from accessing public services provided by the Afghan government and foreign assistance. Dec 10, 2009 | Statement of Afghanistan Watch on the 10th of December the Universal Human Rights Day and Victims Day in Afghanistan more April 5, 2009 |The Law on Private Matters of the Shiites in Afghanistan more |
 |
 This year I had the opportunity to attend the Assembly of States Parties(ASP) of the International Criminal Court(ICC) as a representative of the Afghanistan Watch. The organization has recently been chosen as the Focal Point of the Coalition for the International Criminal Court(CICC) in the country.Read More  The International Criminal Court (ICC) was established on July 1, 2002. At the beginning 22 countries of the world supported establishment of the (ICC). By 2003 about a 100 countries of the world signed and ratified the Rome Statute.Read More  A short report on the televised debate between three prominent candidates of Afghanistan’s presidential elections: Hamid Karzai, Dr. Ashraf Ghani Ahmadzai and Dr. Ramazan Bashardost. Sunday, August 16, 2009 Read More: English Dari |
 |
Truth, No 15, July 15, 2010  Download: English DariTruth, No 14, June 30, 2010  Download: English Dari |
 |
|
News & Publications
Web Sites Ministry of Justice, Government of Afghanistan (MOJ) Afghanistan Independent Human Rights Commission (AIHRC) International Center for Transitional Justice (ICTJ) Documents |
منشور مصالحه پارلمان به پروسه عدالت انتقالی خدشه وارد نمی کند
مصاحبه با مولوی ارسلان رحمانی، عضو مشرانو جرگه پارلمان و یکی از پیش برندگان مذاکره بین حکومت و مخالفین و همچنان معین وزیر تحصیلات عالی در زمان حکومت طالبان
تاریخ مصاحبه: 9/6/1388
محل مصاحبه: کابل
سوال: تعریف شما از صلح چیست؟
پاسخ: کوشش برای دوری از جنگ، دشمنی، انحرافات اخلاقی و عقیدتی و پاکسازی جامعه. به معنای دیگر جنگ ختم شود. مرد و زن و پیروان تمام مذاهب مطابق شریعت اسلام کار و خواسته خود را انجام بدهند.
سوال: به نظر شما رابطه بین صلح و عدالت چیست؟
پاسخ: عدالت انتقالی جنبه حقوقی دارد. کسی با کسی دعوا دارد که کس مرا کشته است یا مرا زده است یا مال مرا خورده است و سرقت کرده است. این موضوع به محکمه میرود و محاکم عمومی و خصوصی و مراحل تمیز به موضوع رسیدگی می کند.
عدالت انتقالی یعنی حق مظلوم از ظالم گرفته میشود و تا حد امکان به ظالم تعزیر یا جزا داده میشود.
مصالحه و صلح این است که متخاصمین سرزمین یا به سرجایداد یا کدام موضوع سیاسی کنار بیایند و جورآمد کنند.
سوال: از آنجا که شما عضو پارلمان هستید، منشور مصالحه پارلمان چقدر در تأمین صلح موفق بوده است؟
پاسخ: منشور با یک فرمول مشخص تصویب شده است. این منشور حقوق شخصی را نفی نكرده است. در این فرمول، به عدالت انتقالی خدشه وارد نشده است یا به منافع عدالت انتقالی ضربه وارد نشده است. در فقه اسلامی جنگ چند قسم است: جنگ معلوم نیست، قاتل معلوم نیست، مقتول معلوم نیست. تا حالي كه بين حزب اسلامي، وحدت اسلامي، جمعيت اسلامي يا حركت اسلامي مشكلاتی بود یا بین اقوام مشکلاتی بود: طالب، پشتون، هزاره، تاجیک ازبک است. این مشکلات از این به بعد مد نظر گرفته نمیشود. گذشته، گذشته است و به باد فراموشی میسپاریم و از این به بعد از این مشکلات پرهیز میکنیم. اما در صورتی که یک شخص به سر استاد ربانی دعوا کند، او آزاد است و راه دعوا باز است.
سوال: با توجه به اینکه در طی سه دهه جنگ، طیف وسیع جرایم جنگی به وقوع پیوسته است، نظر شما راجع به تطبیق و تأمین عدالت انتقالی چیست؟
پاسخ: به طور مشخص اگر کسی سر کسي دعوا دارد. خواه قتل باشد یا غصب اموال یا مسایل جرمی ناموسي، بر اساس همین دعاوی محاکم دایر شود. بسیار محاکم خصوصی و عاجل، اجرأت کند. تا موجب رضایت درد دل دعوا را فراهم کند. اما در این طور مسایل، عدالت انتقالی نمیآید بگوید که در دشت لیلی تعداد 4000 نفر طالب از دست ملک کشته شده یا در قندوز از طرف دوستم 2000 یا 4000 نفر کشته شده یا از طرف طالبان در دایکندی چقدر هزاره کشته شدهاند یا در ولایت فاریاب ولسوالی قیصار چقدر قتل عام شدهاند. این طور مسائل ذکر نشود.
سوال: کمیسیون تحکیم صلح در تأمین صلح موفق بوده است؟
پاسخ: کمیسیون میگوید که هفت هزار یا هشت هزار نفر را از کوه پائین کردهایم و آنان تسلیم شدهاند. ولیکن در کم و کاستی جنگ هیچ نفعی نرسانده است. عملاً کدام کار ندیدهایم. فقط اینکه که درباره بندیهای بگرام و گوانتانامو و پلچرخی کوشش میکنند، خوب است. اما تا حالی که عملاً فایدهاش قاطع باشد و جنگ را ضعیف کند یا از بین ببرد نشده است.
سوال: اگر کمیسیون تحکیم صلح را با مشی مصالحه ملی نجیبالله بخواهیم مقایسه کنیم؛ نظر شما در این باره چیست؟
پاسخ: مشی مصالحه ملي نجیبالله اصلاً و اساساً مبتنی بر پالیسی حزب دموکراتیک خلق و شخصیتهایی که کار میکردند بود. او قابل قبول نبود. اما کمیسیون تحکیم صلح ترکیبش از مسلمانها و از افغانهای واقعی و از چهرههای محبوب تشکیل شده است که در رأس آن حضرت و دیگر علما هستند مثلاً خماری و عرفانی.
کمیسیون تحکیم صلح فقط به مخالفین میگوید به وطن بیایند و اسلحه را به زمین بگذارند این معنای صلح و مصالحه نیست. این به معنای صلح نیست. اگر دولت افغانستان از صدق دل میخواهد که در افغانستان امنیت بیاید و به همراه مخالفین مذاکره کند، باید هیئت با صلاحیت تعیین کند و روان کند برای هیئت مصونی بگیرد و آدرس مخالفین را ملل متحد پیدا کند. این چنین دادنها ارزش ندارد.
سوال: آن چیزی که در اذهان است این میباشد که منشور مصالحه ملی توسط افرادی تهیه و تصویب شده است که خود آنان متهم به نقض حقوق بشر هستند. یعنی آنها بدین طریق برای خودشان سند معافیت درست کردند. نظر شما چیست؟
پاسخ: در این شک نیست که در شورای ملی افرادی هستند که قومنده جنگها در زمانهای گذشته را در دست داشتند. مثال کلانهای کمونیستها هستند مانند گلابزوی و علومی هستند. کسانی که اساس قتل و قتال را بر دست خود داشتهاند. از مجاهدین هم رهبران اتحاد اسلامی، جمعیت اسلامی، وحدت اسلامی و حرکت اسلامی هستند. کل علما و قوماندانان هستند و ما هم موجود هستیم. هیچ مشکلی نیست. اما این، بدین معنا نیست که دیگر درباده مصالحه کار نکنیم. فرض ما و فرض کلانها این است که از این پیش هر چه رخ داده است تخطی بگیریم.
سوال: آیا منشور مصالحه شامل حقالعبدی میشود یا خیر؟
پاسخ: در منشور صراحتاً مادهاي است که ميگويد کسانی که دعوا دارند پیش قاضی مراجعه کند.
سوال: منظور این است که آیا عفو منشور شامل حقالعبدی هم میشود؟
پاسخ: منشور مصالحه ملی حق العبدی را ضایع نکرده است. زیرا قبل از توشیح پیش حقوقدانان رفته است.
حقالعبدی بدین معنا که اگر چند اعضای پارلمان نماینده مردم هستند اما، مطابق به شریعت اسلام هیچگاه نمیتواند حق کسی را ببخشد.
فرمول منشور مصالحه ملی حقالعبدی را در نظر گرفته است. اگرشخصی علیه کسی دیگر دارد، وکلا صلاحیت ندارند که دعوایی را ساقط کنند. پارلمان و اعضای شورای ملی شرعاً صلاحیت ندارند تا حق شخص را ساقط کند.
سوال: پس، منشور و مصالحه ملی پارلمان به گذشته بر نمیگردد؟
پاسخ: دعوای گذشته سر جایشان محفوظاند.
سوال: چه راهي را میتوانیم اتخاذ کنیم که قربانیان جنگی سه دهه به تشفي خاطر برسند؟
پاسخ: از هر قوم و هر تنظیم هم قاتل است و هم مقتول است. این طور نیست که یک قوم ظالم باشد و قوم دیگر مظلوم. هزاره هم قاتل است و هم مقتول. هم ظالم است و هم مظلوم. پشتون هم قاتل است و هم مقتول. هم ظالم است و هم مظلوم. خواه بین قوم خود و یا قوم دیگر. دعاوی پس از فیصله دشمنی به دولتی مبدل میشود.
سوال: آیا فکر میکنید که تطبیق عدالت انتقالی و محاکمه متهمین به نقض حقوق بشر و سران گروهها و تنظیم، یک بار دیگر کشور را دستخوش ناآرامی خواهد ساخت؟
پاسخ: اولاً رهبران جهادی، امر قتل و قتال ندادهاند. کلشان در حالت دفاع بودهاند. جنگ از خارج به سر اینها تحمیل شدهاند. باز، فرق است بین قاتل مباشر و آمر قاتل. مباشر در شریعت جزا دارد. کسی که آمر است قاتل نیست. در فقه حنفی جزای آنها تعزیر است و به حد نمیرسد.
سوال: آیا با معذرتخواهی سمبولیک، میشود تشفی خاطر قربانیان را فراهم کرد؟
پاسخ: من چند بار با رهبران مطرح کردهام که در مرکز پکتیا در گردیز مهمانی شود از طرف كل مردم ریش سفید و کلانها و علماي هزاره و مقتولین و ورثههای آنها خواسته شوند و یک عذرخواهی شوند. دیگر روز در بهسود شوند دیگر بار در چاریکار. علما قرآن عظیمالشان بر دست گرفته به همراه چند زن، گفته شود که تخطی شده است و ما نمیتوانیم حساب کنیم. راهها بسیار است.
سوال: در سی سال جنگ افغانستان و تخطیهای حقوق بشر، چه مقدار پای کشورهای خارجی بند است؟
پاسخ: خلق و پرچم که در شوروی تربیت شده بودند و در افغانستان کودتا کردند، معلوم است. پس شوروی در افغانستان عملاً جنگ کردند. هم جنایتها معلوم است و هم جنایتکاران.
سوال: به طور مشخص وعده و نظر شما برای تأمین حیثیت و تشفی قلبی قربانیان چیست؟
پاسخ: طرح من این است و بارها گفتهام؛ اين كه به کسی که خانهاش ویران شده و يا زنی که بیوه شده و اولادش یتیم شده باید کمکهای علنی شود. عذر خواهی شود، از طرف قومي به قوم دیگر. عذر بگوید که تخطی شده، اما هیج معلوم نیست که قاتل کیست و مقتول کیست و جنگها از خارج تحمیل شد. همین چیزها مطرح شود. دیگر هیچ چیزی نیست. وقتی که ربانی باشد، او میتواند از تمام قوم تاجیک و شیخ محسنی میتواند در یک موعظه کار را فیصله کند. در بین پشتونها هم سیاف است و حضرت هست. ما هیچ مشکلی نميبینیم.
سوال: نظر خواهی که چند سال پیش از مجموع 6000 نفر صورت گرفته بود، بیش از 68 در صد اینها خواستار محاکمه ناقضین حقوق بشر و تعدادی خواهان جبران خساره شده بودند. نظر شما چیست؟
پاسخ: دعاوی حقوقی و شخصی هیچ مشکلی نیست. کسانی که دعوا دارند، به محکمه مراجعه کنند. هیچ مشکلی نیست.
سوال: برنامه عملی عدالت افغانستان در میعاد معینه تطبیق نشد. نظر شما در این رابطه چیست؟
پاسخ: هیج نمیتواند تطبیق كند. مشکلات فعلی را نمیتوان تطبیق کرد، آیا عدالت انتقالی را میتوان تطبیق کند؟ حکومت ما ضعیف است و هیچ صلاحیت و قدرت ندارد. انتظار هم نداریم که به زودیها تطبیق شود. زیرا که الان در حال جنگ هستیم با طالبان و با گروه حکمتیار. ما نمیتوانیم جلو آنان را بگیریم. ما جشن نميتوانیم بگیریم و در چمنحضوری نمیتوانیم برویم، چه طور میشود که عدالت انتقالی تحقق یابد!
Share this page in Facebook
Based in Kabul, the Afghanistan Watch focuses on activities that promote justice, respect for human rights and a culture of accountability and transparency in the country. Recognizing the need for greater understanding of the perils and opportunities facing Afghanistan today, the organization aims to conduct in-depth research and publish reports and papers on issues relevant to its goals and values independently or in partnership with other national and international organizations.
Sign up below if you wish to receive our publications and news about our programmes, events and other relevant developments.
International Relations and Security Network(ISN) / Security Watch
14 December 2009
Middle East Institute Viewpoints: Afghanistan, 1979-2009: In the Grip of Conflict • www.mei.edu
By: Abdul Jalil Benish, director of Afghanistan Watch
Impunity in Afghanistan is like an unwritten law which benefits the wealthiest and most powerful criminals.Read More
Niamatullah Ibrahimi, Co-Founder of Afghanistan Watch writes on The Relevance of the ICC in the Context of Afghanistan in the ICC Monitor, the Journal of the Coalition of the International Criminal Court
The relevance of the ICC has been keenly felt in Afghanistan since 2001. During this period, human rights violations have continued unabated, a culture of impunity and lack of accountability has been further entrenched, and the Afghan state has displayed a chronic lack of commitment to hold accountable those responsible for heinous crimes and massive human rights abuses.
Read More
